|
Tarih
Manisa tarihi
kentlerimizden biridir. Ne var ki, binlerce yıllık geçmişi
bulunan Manisa’nın ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu
hakkında kesin bilgiler yoktur. Bu durumu, kentimize ilişkin
“eski belgelerin azlığı ve burada sistematik kazıların yapılmamış
olması”na bağlayabiliyoruz.
Ancak son yıllarda
uzmanlar; Manisa ve dolaylarında yapılan yüzey araştırmalarına
dayanarak, kentte M.Ö. 3 bin yıldaki yerleşimden söz
etmektedirler. Manisa’ya tarih boyunca Hititler, Akalar, Frigyalılar,
Lidyalılar, Persler, Makedonyalılar, Bergamalılar, Romalılar,
Bizanslılar egemen olmuşlardır.
Manisa, Selçuklular
Döneminde yararlılıklar gösteren Saruhan Bey tarafından 1313
yılında alınmış ve Saruhanoğulları Beyliği'nin merkezi yapılmıştır.
97 yıl Saruhanoğulları
Beyliği’nin başkenti olarak kalan Manisa, 1410 yılında Çelebi
Mehmet tarafından Osmanlı topraklarına katılmış, 1437-1595 yılları
arasında şehzadeler tarafından yönetilmiştir. Ünlü padişahlardan
Fatih, babası II. Murad, Kanuni Sultan Süleyman, III. Murad,
III. Mehmed bunlar arasındadır.
Yüz elli yıldan
fazla süreyle Manisa’da valilik yapan şehzadeler ve bunların
aileleri Manisa’ya birbirinden güzel eserler kazandırmışlardır.
Manisa kent merkezinde bulunan ve Ege Bölgesinde Mimar Sinan’ın
tek eseri olarak bilinen Muradiye Camii, III. Murad tarafından
yaptırılmıştır. Kentimiz o dönemlerde “Şehzadeler Şehri”
olarak anılmıştır.
1595 tarihinden sonra
Saruhan Sancağı (Manisa) ve bağlı kazaları, “ani bir
duraklama ve gerileme dönemine girmiştir”. 17. yüzyılda
Saruhan’da eşkıya, halkın huzur ve güvenini bozmuş, bu
durum 18. yüzyıl boyunca sürmüştür. Ayaklanmalar büyük iç
göçlere neden olmuştur. “Büyük Kaçgun” olarak adlandırılan
bu olaylar Manisa ve dolaylarının yerleşim yapısını, ticari
hayatını da olumsuz şekilde etkilemiştir.
Bir buçuk yüzyıl
kadar süren kargaşalık dönemi “Ayanlar Müessesesi” ile
durabilmiştir. Karaosmanoğulları olarak anılan Ayanlar Manisa
yöresine egemen olmuşlardır. II. Mahmud zamanında Ayanlık müessesesi
ortadan kaldırılmış olmakla birlikte “Karaosmanoğulları
Ailesi”nin nüfuzu devam etmiştir.
Mondros Mütarekesi’nin
7. maddesine dayanarak 15 Mayıs 1919’da İzmir işgal edilmiş,
ardından 26 Mayıs tarihinde Manisa işgale uğramıştır. Bu işgallere
karşı Manisa’da da “cemiyetler” kurulmuştur. Dağınık
birliklerimizin bir elden yönetilmesi ve cemiyetlerin birleştirilmesi
amacıyla 16 Ağustos 1919’da Alaşehir Kongresi yapılmıştır.
Ancak işgal devam etmiştir. Gönüllüler ve efelerden oluşan müfrezelerimiz
çeşitli cephelerde düşmana karşı mücadele vermişlerdir.
Büyük kurtarıcı
Mustafa Kemal (ATATÜRK)’in önderliğinde başlatılan Milli Mücadele
yıllarında Manisa 3.5 yıldan fazla düşman işgalinde kalmış
ve büyük acılar yaşamıştır. Kaçan düşman 5-8 Eylül
1922’de Manisa ve İlçelerinin büyük kısmını yakarak
buraları bir “yangın yeri”ne çevirmiştir.
Büyük zaferle sonuçlanan
Kurtuluş Savaşımızda, 8 Eylül’de Manisa kurtarılmış, 9
Eylül 1922’de düşman denize dökülerek işgaller son bulmuştur.
|